Malawi

Reizen

Malawi november 2016

Wat kan een mens moe zijn na een vliegreis naar Malawi
Met de auto naar het station in Dordrecht(waar zijn de chipkaarten, verzucht mijn vrouw in paniek)
De trein naar Schiphol toch nog gehaald?( de kaartjes toch nog gevonden ,na twee kilometer terugrijden)
Uren wachten op Schiphol ( komt er van als je naar je vrouw luistert)
Op naar Wenen
Wachten wachten daar( we nemen broodjes mee, had ze thuis gezegd)
De vlucht is vertraagd
Eindelijk de nachtvlucht naar Addis Abbema.( nu al te moe om te slapen)
Dan het verlossende vliegtuig naar Malawi.
Zijn nu 24 uur onderweg.
Visum regelen betekent : langs 5 loketten.( als makke schapen staan we daar)
Iedere beambte zet en stempel na grondige controle
Dan per taxi naar Kuti, een reservaat 150 km verder.
Als in een reiswieg dommelend vervolgen we gelaten de weg naar het mooi onbekende.
Moe.?
We voelen ons als een verdachte na twee nachten eindeloos dwingend verhoor.

Man in vliegtuig
In ons vliegtuig neemt een man van middelbare leeftijd plaats naast twee idem leeftijd dames.
Iets jonger misschien.
De man, een knap ogend iemand gaat direct het gesprek aan met het knapste meisje.
Urenlang zijn ze ,innig lijkt het, met elkaar bezig.
In gesprek dus.
Zelfs mijn vrouw valt het op.
Nou, het kan niet op, verzucht ze.
Ietwat jaloers?
Tot..
Daar verschijnt een jonge dame. Ze meldt zich bij het toilet.
Haar zwarte jurk zit als een tweede vel om haar slanke lijf.
Een diepe insnijding boven lokt de blikken van de man voor mij.
Ook die van mij overigens.
Haar verschijning overdondert.
De man voor mij blijft gefixeerd op dat lijf.
Plots..
Heeft hij geen aandacht meer voor de dame naast hem
Nadat de schoonheid is verdwenen zet de man een koptelefoon op zijn hoofd.
De hele verdere reis negeert de man het meisje naast hem
Zelfs als hij opstaat voor vertrek blijft het bij een formeel afscheid.
Zo kan het dus gaan
Zo werkt testosteron bij mannen.

We overnachten de eerste dag in een hut midden in een natuurpark.
We zijn alleen.
Om 4.30 staan we op. Het is al volop licht.
Een uurtje later zitten we op de fiets en rijden een zandpad op.
De kaart van het park is zoekgeraakt.
Dan maar onze weg bepalen via de stand van de zon.
Doelloos verdwaald en geen animal gezien.
Ja wat reeën. Die kennen we.
Toch nog geluk. Het bekende arsenaal aan diervoorraad.
Maar geen tijgers of leeuwen.
Hadden we kunnen weten, toen we een fiets hadden gehuurd.
In het reservaat ligt een meer .
Door de aanhoudende droogte staat er geen water meer in.

Ik durf het niet op te schrijven.
We hebben een taxi gehuurd om 400 km verder onze dochter aan te kunnen treffen.
Zij bezoekt weeshuizen.
Maar eerst nog die weg van eindeloos lange kilometers.
5 uur onderweg in een comfortabele auto. Dat wel.
De inwoner uit Arm Malawi loopt of fietst.
Er rijden ook busjes ,waarin mensen als vee opgepropt worden vervoerd.
Voor ons dus de voor de eerst voor de hand liggende keuze: de taxi.

Saskia, onze dochter, laveert haar gehuurde fourwheele drive tussen de krioelende menigte op de markt.
Samen met Philippe gaan we een school bezoeken die hij heeft gesticht met behulp van privésponsors en allerlei buitenlandse organisaties.
Verder gaat het over een bergweg oneffenheden, zeg maar grote gaten.
Een uur lopen vanaf het stadje , want dat moet iedere leerling, staat de school.
Er ontbreekt nog een gebouwtje, zegt Philippe.
Dat krijgt als bestemming : opvang voor jonge meisjes ,die veraf wonen.
Dat wordt opgetrokken uit steen, door jonge dorpelingen zelf gefabriceerd.
We zien hen aan het werk in de felle zon.
Ook worden er huisjes gebouwd voor onderwijzend personeel.
De belangrijkste reden is om de leerkrachten over te halen om in een andere streek te gaan werken, ver af van families.

Cursus stenen bakken.
Uit termietenheuvels, oorspronkelijk mieren heuvels ,wordt aarde gewonnen en als modder in vormen geduwd.
De natte stenen-vormen drogen in de zon en worden later in grote hopen netjes opgestapeld. Onder die stapel worden kleine ruimtes uitgespaard voor het aanleggen van vuur.

Philipe leidt ons door de schoollokalen.
Eerst langs de docentenkamer.
Hij stelt ons voor.
Als hij mijn naam noemt vraagt hij mij om een toepasselijk lied te zingen met begeleiding van mijn ukelele.
De klank van mijn ukelele doet wonderen. Woorden en melodie rollen het lokaal door.
Een meisje staat op en danst op het ritme.
Handgeklap volgt. Blije gezichten.
Philippe vertelt dat ik in 1980 de opbrengst van mijn eerste LP had geschonken aan een ziekenhuis in Malawi. Jammer genoeg was de naam van het ziekenhuis zoek geraakt.
Gelach.
Dan is het de beurt aan Saskia. Zij vertelt dat ze al 20 jaar werkt als ontwikkelingswerker.
Ze noemt een aantal landen waaronder Afghanistan.
Maakt indruk het noemen van die landen.
Zij plant nu dit bezoek aan scholen om meer te weten te komen over educatie in Malawi.

Mooie school.
Er is geen stroom.
Geen zonnepanelen
Computers uitgestald voor gebruik.
Geschonken.
Een Schot heeft beloofd zonnepanelen te schenken
Wanneer? Ooit is het antwoord.
Weinig drinkwater.
Maar goede leerkrachten.
Onderwijs in het Engels.
Middelbare school.
Jeugd in het blauw gekleed.
Ook meisjes, maar niet groot in aantal.
Ouders zien het nog niet in van vervolgonderwijs voor hun dochters.
Ze moeten thuis huishoudelijk werk verrichten.
En worden op jonge leeftijd uitgehuwelijkt.

O ja, die jongens die stenen bakken
Ze hebben de middelbare school gevolgd maar daar blijft het voorlopig bij.
Geen geld voor vervolgstudie.
Geen passend werk.
Dus hier met de handen in de modder….

Mijn vrouw komt terug van het damestoilet.
Zegt: wat ik weer gezien heb.
De ontlasting wordt opgevangen in een grote Kuip.
Gevraagd wordt een schep as toe te voegen.
Na een half jaar wordt de Kuip verwijderd.
Het vergisten in die Kuip heeft alles omgezet tot compost.
Voordeel?
Geen gebruik van water.
En de ruimte ruikt niet.
Dit alles wordt bedacht door slimme veertigers uit Europa ,die hun vaderland zijn ontvlucht.
Zij willen een wending geven aan het jachtige ziekmakende bestaan in de west Europese economie.

Dichters geven in hun gedichten een wending aan de waarheid
De waarheid kent immers veel varianten
Waarom er dan op zoek naar gaan
Daarom zijn dichters luie mensen
Zij voelen zich veilig in het abstracte
Ze gaan af op indrukken
Volgen hun intuïtie
Misschien wel de mooiste manier om dat wat op je af komt hier in Malawi te duiden
Het heeft weinig zin om tijdens een korte vakantie steeds maar weer diepe gesprekken te voeren met mensen die hun eigen waarheid over Malawi verkondigen.
Ik zwijg, luister en kijk

Toch enkele waarheden
1. Mijn i-pad is gevallen vanmorgen
Scheuren in het glas.
Op mijn verjaardag nog wel
Toch een mooi verjaardagscadeau
Scherven brengen geluk
2. Minderheden hebben het minder heden
3 Inwoners van Malawi hebben geen oog voor Trump
Ze zijn met andere zaken bezig
De dagelijkse zorg voor eten.
Wij kunnen moeiteloos kiezen in overvolle supermarkten
Zij krijgen het dagelijks voor hun kiezen
4 Saskia gaat gesprekken aan met allerlei mensen die zich bezig houden met opvang of onderwijs voor kinderen.
Sas heeft meer dan 20 jaar de wereld rondgereisd om meisjes onderwijs te laten volgen. Tevens iets te doen aan bescherming van meisjes.
Voor haar is het een studiereis. Voor ons, ouders, is het genieten en afzien

Een logde is een onderkomen om te overnachten
Deze in Nayoka village ligt aan het grote meer dat Malawi begrenst.
Hier tref je allerlei lieden uit de hele wereld aan.
Samen hebben we de toestand in de wereld besproken en opgelost.
Zeker nu Trump de Amerikaanse verkiezingen heeft gewonnen.
Het panel:
Een gekke Canadese van 67 die is blijven hangen na haar werk als beheerder van een kinderopvang.
Een Griek met zijn Italiaanse geliefde
Ze hebben werk gevonden in Londen.
Hij gaat 6 maanden aan de slag als kinderarts in een ziekenhuis.
Een Deens meisje dat als stagiaire werkt bij een peuterklasje van 50 kinderen

We willen plassen
Maar waar?
Langs honderden kilometers asfalt lopen mensen rond
Als je stopt rennen tientallen kinderen naar je auto.
Het lijkt wel of ze een speciale antenne hebben die gericht is op de toerist.
Ik stop bij een ingevallen hut.
Hier dan maar, verzucht ik.
Mijn vrouw sputtert tegen.
Ik heb de oplossing.
De klank van mijn ukelele doet wonderen.
Binnen de kortste keren staat de hele familie om me heen.
Mijn dames kunnen nu rustig hun gang gaan.

Een Hollands echtpaar dat al een jaar op reis is door Afrika per landrover.
Een stelletje uit Engeland dat op huwelijksreis is.
We willen plassen, maar waar.
Waar je ook stopt, kinderen rennen naderbij
Alsof ze een antenne hebben die signalen van een blanke opvangt.
Hier…,probeer ik . Mijn vrouw heeft haar bedenkingen.
Goed, daar achter dat vervallen hutje dan maar.
En jawel hoor. Van alle kanten sluipen ze nabij.
Ik tokkel op mijn ukelele .De kinderen dansen.
Ik zing, ze zingen mee en lachen.
Intussen is het plassen gelukt.
Opgelucht nemen we afscheid.

Bomen zijn de redding in Malawi
Mensen willen steeds meer stukjes grond.
Dus de brand er in
De regentijd nadert.
Zij kunnen nu mais planten.

Na een stukje bosbrand blijft er houtskool over.
Dat kunnen ze verkopen.
Overal zie je zakken vol houtskool aan de weg staan

Er is geen gas of Elektriciteit om eten te bereiden
Dus gaat men bomen kappen
14 miljoen mensen monden.
Twintig jaar geleden waren het er 4 miljoen.

Je treft geen luxe aan
Alles basic
Zoals we het ooit in Suriname aantroffen.
Ik zit op een houten bankje
Ver weg van de bewoonde wereld, zit ik in een natuurpark.
Door de aanhoudende droogte is de brede rivier is geslonken tot een kabbelende beek.
Een groep van 80 nijlpaarden ligt te doezelen in het water
Op de kale vlakte grazen reeën en wilde zwijnen.
Mooi gezicht: de mannetjes bewaken de kudde
Ik kan al waarnemend nog veel leren van die mannetjes.
Dat hebben de mannen van hier al eerder gedaan
Hun vrouwen dragen de last op het hoofd.
Hun vrouwen koken en doen de was.
De mannen kijken toe in gezamenlijkheid, zittend onder een grote boom

We zien geen olifanten.
Die zijn hun heil gaan zoeken over de grens in Zambia.
Dit tegen de zin in van de Malawiaanse regering.
In Zambia maakt men jacht op olifanten.
Aziaten komen overgevlogen om te kunnen jagen.
Nee, prins Bernard laten we er even buiten.
Alles draait om geld, spanning of fun.

Zo kan het gaan
Saskia heeft in Amsterdam gewerkt voor World Child.
Twee mensen met wie zij daar heeft samengewerkt hebben een logde gekocht in Malawi.
Een luxe logde met hoge prijzen.
Zij hebben een Hollands stel aangesteld als zetbaas.
Beiden hebben in Wageningen gestudeerd.
Uit de dorpen in de buurt komen de medewerkers.
Werken voor een laag loon.
De investeerders strijken het geld op en bemoeien zich niet met wel en wee van de dorpelingen.
Saskia is hier duidelijk boos over.
Ook voor sommige ontwikkelingswerkers geldt blijkbaar: business is geld.
Ik heb het stel aangeraden om actie te ondernemen.
Ik zou overigens zo’n baan nooit hebben aangenomen.
Het lijkt interessant om te gaan werken in Malawi maar het gaat snel vervelen: een slavenbaan in een afgelegen gebied

Weer een school bezocht in de verre binnenlanden
In een klas zitten 80 kinderen
In de volgende 120
Ze zitten op de grond, waarin veel gaten zitten.
Deprimerend is het.
Ze zingen met mee.
Aandoenlijk die blije gezichtjes.
Er lopen ongeveer 800 kinderen op de school rond.
Wat is hun toekomst vraag je je af.
Een kinderarts vertelt dat ze door te kort aan voeding 50 procent aan lichaamsgewicht hebben ingeboet.

Elf procent van Malawi heeft stroom.
Per dag is er maar 6 uur stroom beschikbaar.
Niet gek dat er zoveel kinderen rondlopen
Hoe kun je in het donker je condoom vinden?

Wel lastig als er stroom is als je slaapt
Doet me aan de oorlog denken
Oh, wacht even Rini niet gaan overdrijven
Bij ons thuis op de boerderij was er stroom maar altijd donker
Het licht mocht pas aan als het echt nodig was.

Enkele cijfers
Tussen 8 en 9 uur liggen we op bed( niet er in)
Blij dat we al 50 jaar getrouwd zijn
We laten het bij 2 kusjes
Het is nog steeds 30 graden
Om 4.30 wakker.
1 uur later staan we op.
Om 6 uur aangekleed, klaar voor de dag die wacht
Dan is het nog fris buiten.(20 graden)
Om 7 uur is het al flink warm.

Wat zijn de mensen hier gelovig.
Ik herken dat. Vroeger als kind, weet ik nog.
Het aantal geloofsgemeenschappen is groot.
Het geloof geeft troost in hun armoedig bestaan
Ik gun hen hun geloof.
Een gevoel van mededogen overvalt me.

Chinezen hebben een gigantisch voetbalstadion gebouwd in de hoofdstad.
Er wordt echter niet in gevoetbald.
De inwoners van de stad moeten het soms 2 dagen stellen zonder drinkwater
Als de Chinezen een pijpleiding van het meer van 130 km hadden aangelegd vanaf het meer waren 4,5 miljoen inwoners verzekerd van drinkwater.
Via een corrupte regeringsambtenaar staat er nu een prestigieus stadion, waar echter niemand iets mee doet.
Zou een inwoner van Malawi het woord corruptie kennen?
Is dat geen optie voor een promotie onderzoek?
Een Nederlands student moet toch iets?

De meisjes hier zijn mooi.
Ik kan er niets anders van maken

Overal in de wereld doet mijn ukelele wonderen
Na twee seconden tokkelen verschijnt er een glimlach op de mond van de toehoorder. Hier in Malawi gaat het lichaam werktuiglijk over in een dansritme. Even later lachen de tanden mee. Binnen de kortste keren vult mijn omgeving zich met tientallen volgelingen.
Als ik over God zou zingen bekeer ik hen stante pede.
Ik stop op tijd, loop verder en laat hen achter in een zweem van geluk.
Zo werkt dat.

Er is een waterleidingnet in Malawi.
40 procent van het aangevoerde water komt niet aan.
Het lekt weg op een andere manier.
Nederlandse deskundigen sporen de lekken op.
Ze leiden tijdens hun werk de lokale technici op. Is een hele klus.
Een Hollandse techneut:
Afspraken zijn bijna niet te maken of ze komen ze niet na.

Kijk, dit is een verkeerde constatering
Laat de Afrikaan in hun waarde.
Wij leggen hen onze Europese standaard op
Helemaal fout.
Afrika is van de Afrikaanders
Wat doen we hier eigenlijk met onze opvatting over ‘werken’?
In onze ogen zijn ze lui.
Ik wou dat ik zo lui kon zijn.
Gewoon onder een boom zitten en gelukkig zijn.
Een betaald vrijwilliger op leeftijd blijft 3 jaar lang in Malawi als toezichthouder op de waterleiding. Zijn vrouw wilde niet mee. Dus ging hij alleen. Punt uit.
Inmiddels is hij van haar gescheiden. Zegt:
Hier wil ik werken. Ik kan niet aanzien dat mensen doodgaan vanwege tekort aan water.
Ik heb het systeem van rantsoeneren ingevoerd.
Nu krijgen alle bewoners evenveel water. Voorheen was dat wel anders.
Ik zie aan de gelaatstrekken van de man dat hij liegt en ongelukkig is.
Zijn werk hier is een vlucht.
Ook hier heeft hij zijn oordeel klaar:
De Afrikaan is lui, corrupt en dom
Ik kijk de man aan.
Hij moet aanvoelen dat ik in stilzwijgen walg van zijn uitspraken.
Moeten we negatief ingestelde Nederlanders niet in een bootje richting Afrika sturen?

Ik stel regelmatig vragen
Zoo ook deze aan een vrouw die voor ons kookt.
Ver afgelegen
Waar is je man?
He is gone, antwoordt ze
Later aan tafel vertel ik de mijn vrouw dat de man van de kok er vandoor is.
Beter Engels leren Rini
Hoezo?
Haar man is dood.

Lied uit 1994
Wie wie weet waar Malawi ligt
Vroeg mijn zoontje aan het ontbijt
Pa weet niet waar Malawi ligt
Pa dat wordt de hoogste tijd
Malawi is arm pa
Malawi is warm pa
Fantastisch is de natuur
Nou dat is dan misschien iets voor de volgende vakantie
Want Spanje dat wordt aardig duur
Oh, wat ben je weer leuk pa
Hartstikke leuk pa
Wat denk je nog erg primitief
Heb jij je huiswerk al af
Je band al geplakt
En wees wat aardig voor je vader asjeblieft

Nog een keer die bosbranden
Ze moeten eten, die arme mensen zonder baan of geld
Via de Wereldbank wordt in 2017 500.000 ton mais geleverd
Maar nog is het niet genoeg
Er worden steeds meer kinderen geboren
Dus moet het areaal aan grond worden uitgebreid.
Dus de fik er in.
Met als logisch gevolg: ontbossing
Met alle desastreuze gevolgen

Met eigen ogen en een beetje verstand kun je goedbedoelde projecten verwijzen naar de dwaze prijzenkast.
Neem nou die asfaltweg van meer dan 100 km lang.
Die weg is opgehoogd met zand naast de aangelegde weg.
En wat zie je nu?
Een 100 km lange afgraving/brede greppel die volloopt bij flinke regenval.
Er liggen ontelbare dorpjes aan die lange weg.
De inwoners hebben derhalve in de regentijd stilstaand water voor hun hutjes.
De muggen varen er wel bij.
Geen wonder dat er ontzettend veel kinderen worden besmet met het malariavirus.
Ja, er wordt goed nagedacht door de hoge heren.

Ooit zong ik( laatste couplet)

Kolonialisten kweekten slaven
De missionaris preekte geloof
Er werd gestolen als de raven
En steeds breder werd de kloof
Meer koeien betekent ontbossing
En dat leidt tot een woestijn
breng ik morgen de verlossing
Als ik vertrek met mijn medicijn

Waarom ga ik niet naar Afrika
Daar is honger daar is leed
Waarom ga ik niet naar Afrika
Omdat ik het zelf niet meer weet
Waarom ga ik niet naar Afrika
Het is makkelijk praten in een lied
Geen mens meer naar Afrika
Misschien was dat zo slecht nog niet

Wat kan een mens toch ziek zijn.
Het begon als een milde vorm van diarree
Ik had het redelijk onder controle tot..
Ik van de evenwichtsbalk viel en doodziek werd
We waren onderweg naar een Engels echtpaar dat een weeshuis runt
Omdat ik koorts had bracht de vrouw des huizes me naar een gezondheidscentrum .
Ik was te suf om na te denken.
De malariatest was negatief
En wat nu?
Het bed.
Hoe kon ik s’nachts een toilet vinden?
Ik was zo verzwakt, dat ik twee keer gevallen ben.
Toch maar geplast in de wasbak van de keuken.
De volgende ochtend in het ziekenhuis doorgebracht.
Ook de dag erna
Net echt hoor.
Na ieder onderzoek moet je de kosten betalen.
Ze gooiden er nog een infuus tegen aan.
Hoognodig zei de arts.
Het ontging me.
Of ik me al beter voelde vroeg de dokter, later.
Nou mooi niet

Niet 100 procent fit.
Kan ook niet na de geconstateerde bloedvergiftiging
Goed dat medische hulp snel onder bereik was
Er zijn gevallen bekend van landgenoten die bezweken omdat die hulp ver weg was
Als je in de oerwouden van Suriname ronddartelt kan je dat overkomen
Zo zagen we daar een doodziek jongetje, dat gelukkig met ons vliegtuigje naar Paramaribo kon meevliegen. 500 km verder.
De hulp kwam te laat..

De toerist is pas blij als hij een olifant op 5 meter afstand kan zien
Die mensen horen hier in het natuurpark niet thuis
Wij hebben geen verrekijker meegenomen
Wij willen de dieren in hun natuurlijke omgeving(habitat)) aanschouwen
In een kano varen we door de rivier met een gids
In de verte ligt een krokodil op de kant
Wij zien het beest op zijn mooist
Als we voorbij varen, aan de walkant, schuifelt het logge beest het water in.
Nijlpaarden in overvloed.
Voor hen geldt hetzelfde verhaal.

Rondom ons heen verblijven honderden krokodillen
Een visser die risico neemt en uit het bootje valt is een onherroepelijke prooi.
Dat verhaal vertelt de gids pas, toen veilig en wel geland waren.

Overal hetzelfde beeld.
Vrouwen aan het werk
Al heel vroeg in de morgen staan ze aan het meer de afwas te doen
Het is schrobben, nee schrobben in het kwadraat.
Hier verzamelen vrouwen zich voor een praatje onder het werk
Ze vullen een grote plastic Kuip met water.
Die wordt met behulp van een tweede vrouw opgetild tot op het hoofd
Zo schuifelen zij voorzichtig over het strand omhoog, op weg naar hun huisje.
Plots staan alle vrouwen stil en kijken een kant op.
Is er ruzie? Nee toch niet. De rust keert weer.
Ik zie handen die schrobben.
Teilen op hoofden.
Het water van het meer kabbelt rustig voort.

Vrede in Malawi

Een man op leeftijd is alleen op reis met een chauffeur.
Hij bezoekt alle natuurparken in Zambia en Malawi.
Begrijpelijk.
Hij heeft jarenlang gewerkt voor Vogelbescherming Nederland.
Hij is afkomstig uit Oss en stemt S.P. Vandaar.
Aanvankelijk vlot ons gesprek niet.
Hij heeft ruzie met zijn familie.
Is soms maanden van huis zonder iemand in te lichten.
Heeft zich door zelfstudie moeten bewijzen in onze maatschappij.
Daardoor een levenshouding aangenomen van : ik kan het ook.
Je hebt weinig relativeringsvermogen,houd ik hem voor.
Je kijk op de wereld verengt zich tot de smalle visie van je eigen gelijk.
Klopt, zegt hij ietwat gelaten.
Even later straalt hij als hij blij als een kind verhaal doet van zijn belevenissen in de natuurparken.
Dat hij het bijna in zijn broek deed toen een olifant hem tot op 5 meter benaderde.
Gelukkig had hij aan mijn vrouw en mij iemand met wie hij zijn geluk kon delen.
Thuis wacht niemand op hem…

Er ligt een mooi zandstrand langs vele plekken aan het meer
Het strand waar we nu verblijven heeft een lengte van 500 meter
Iedere dag komen er honderden kinderen zwemmen
We zien her en der veel glasscherven liggen glinsterend in het zonlicht
Wij kennen onze plicht.
Met een plastic zak in de hand gaan we aan de slag.
Kinderen volgen ons voorbeeld.
Handjes vol scherven vullen de zak.
Uiteindelijk een halve zak vol.
Prima voorbeeld?
Desgevraagd zegt de eigenaar van onze logde:
Een plastic fles op het strand is een plastic fles.
Ze zien het niet als afval, dirty afval.

Achter het strand met de moderne lodges ligt armoede verscholen in de hutten
De autochtonen zien hoe de toeristen, noem ze allochtonen, zich te goed doen aan drank en lekker eten.
Zie de armoedigen denken : is dit the way of live van de Europeaan?
Dat wil ik ook.
De toerist geeft geld uit maar tegelijkertijd ook het slechte voorbeeld.
Natuurlijk zijn wij niet schuldig aan het feit dat de jongeren zuipen en roken.
Zij gaan vreemd in de bars met de prostituees uit een naburig dorp.
De meisjes uit dit dorp prostitueren zich in andere dorpen.
Zo worden zij niet herkend en brengen ze geld in het laatje
En dat alles om het gezin draaiende te houden

Zegt een man die al 25 drinkwaterkranen heeft aangelegd, gesponsord door Italiaanse vrienden: begrijpelijk dat er veel sterfte is aan aids.
Elke dag sterven er jongeren hier in dit dorp aan het meer.

Er loopt een jongen door het dorpje
We groeten elkaar.
De aardige kerel loopt met me op.
Heb je gestudeerd? vraag ik op de man af.
Ja, is het antwoord.
Heb jij een baan?
Ja, op the health center.
En wat doe je daar?
Het antwoord is kort samengevat: ik ben verpleegkundige.
Ik test mensen op malaria en hiv.
Malaria en Hiv in Malawi?
Jazeker.
Verder praten wordt onmogelijk gemaakt door een dronken jongeman.
Ik tokkel op mijn ukelele en zing
Ma la ma la Malawi
I love Malawi
Al zingend verdwijn ik in een restaurantje.

Een kinderarts uit Nederland werkt al jaren in Malawi
Na haar pensionering is ze hier blijven wonen.
Twee keer per jaar wil ze mensen zien.
Dan is Holland de meest geschikte plek, zegt ze.
Hier heb ik goede collega’s
Ik word nooit thuis uitgenodigd.
Schaamte?
Ik weet het niet.
Dan haar verhaal:
Per dag zijn er nu 30 kinderen die sterven aan malaria in haar ziekenhuis (hoofdstad)
In de regentijd stijgt het aantal naar 100.
Kinderen met koorts die veel te laat aangeboden worden hebben weinig kans tot overleven
We geven hen bloedtransfusies, maar vaak is het te laat.
En hoe voel jij je hieronder?
Een kind zien sterven is vreselijk.
Het went nooit, mocht dat idee in je vraag opgesloten zitten.

Een ontnuchterend ontmoeting
10 jaar gelen heeft een Limburgs echtpaar een logde gekocht.
Vlak aan het meer. Een beveiligd oord met twintig houten hutten.
Als een zakenman beheert hij zijn toko.
Zet zwarten aan het werk en strijkt zelf de winst op.
Heft geen interesse voor de lokale bevolking. Sponsort geen projectjes.
Oogst daarom weinig lof voor zijn manier van bezig zijn in een arm land.
De man, ooit gediend als commando, heeft zijn mening klaar over Nederland.
Ik hoor zijn klaagzang, aanklacht gelaten aan.
Zijn ziekelijke vader komt maar met moeite rond.
Zo ongeveer.
Veilig hier? Zegt:
We zijn midden in de nacht overvallen door een gewapende bende.
Ze hebben het aanwezige personeel geboeid en vastgebonden
Ze forceerden onze slaapkamerdeur.. Ik greep naar een honkbalknuppel en sloeg er op los.
Het antwoord volgde snel. Er werd geschoten. Een kogel dwars door mijn bovenlijf.
Mijn vrouw moest de kluis openen en de mannen verdwenen met de inhoud.
Ik werd naar het ziekenhuis vervoerd.
Het vervolg is bekend. Ik leef nog.
In mijn slaapkamer staat een geladen geweer.

Tijd van bezinning
Het besef:
Dat het een groot avontuur was, waarin we vooral door onze dochter zijn ingerold
Jij als koloniaal in je grote terreinwagen.
Op weg naar afgelegen gebieden
Op weg naar dorpjes waar zo op het oog niemand woont maar waar honderden kinderen rondlopen
Op weg naar afspraken die Saskia voor haar werk had geregeld.

De Malawiaan in een oppervlakkige beschouwing:
Vriendelijk en haast onderdanig
In de greep van corruptieve overheid
Werkend voor een abominabel laag loon.
Dagelijks bezig om te overleven.
Overspoeld door duizenden vrijwilligers uit de hele wereld ,die maar weinig toevoegen aan de ontwikkeling van de bevolking
Als oermens in het leven staand , liever het water uit het meer drinkt dan het water uit de aangelegde kraan van een weldoener uit Europa.
De naam noemt van Van Persie als beste voetballer van Holland

Wat is het uitzicht prachtig
Zeker vanuit onze hut hoog in de bergen
Maar die schoonheid is maar schijn
Midden in de nacht word ik wakker
Moet vreselijk hoesten.
Sta op en kijk naar buiten de donkere nacht in
Donker
Overal zie ik langgerekte vuurhaarden.
Ik tel er minstens tien.
Het bos brandt. Aangestoken door?
Niemand die het weet.
De lucht is bezwangerd van rook.
De rook is een nachtelijke killer.
Vervelend voor mij. De natuur telt hier niet
Bomen zijn de redding in Malawi
Mensen willen steeds meer stukjes grond.
Dus de brand er in
De regentijd nadert.
Zij kunnen nu mais planten.
Na een stukje bosbrand blijft er houtskool over.
Dat kunnen ze verkopen.
Overal zie je zakken vol houtskool aan de weg staan
Er is geen gas of Elektriciteit om eten te bereiden
Dus gaat men bomen kappen
14 miljoen mensen monden.
Twintig jaar geleden waren het er 4 miljoen.